29

maja

Siedem bram Jerozolimy na zakończenie Praskiej Wiosny


Krzysztof Penderecki, jeden z największych kompozytorów drugiej połowy XX wieku, zakończy 02 czerwca tegoroczny Festiwal Praska Wiosna  swoim monumentalnym dziełem Siedem bram Jerozolimy (VII Symfonia). Styl czołowego przedstawiciela polskiej szkoły kompozytorskiej najlepiej oddają jego własne słowa: “Wchłonąć wszystko, co zaistniało”. W swojej twórczości eksperymentował z dźwiękiem, tonalnością, nietradycyjnymi środkami ekspresji, nowymi technikami, ostatecznie wybierając postromantyczny styl symfoniczny, w którym komponuje od połowy lat siedemdziesiątych.

Penderecki napisał Siedem bram Jerozolimy w 1996 roku z okazji wielkich obchodów 3000-lecia Jerozolimy jako stolicy państwa żydowskiego. Oratorium, którego prawykonanie miało miejsce w Jerozolimie w styczniu 1997 roku, zostało przemianowane przez kompozytora na VII Symfonię po polskiej premierze w marcu tego samego roku. Powodem tej niecodziennej decyzji – kompozytor do dziś nie napisał VI Symfonii – była prawdopodobnie symbolika liczby siedem, która przenika całe dzieło na wielu poziomach, począwszy od samego tytułu kompozycji, który odnosi się do siedmiu bram prowadzących do dawnej Jerozolimy, skończywszy na złożonym systemie siedmiodźwiękowych fraz czy też siedmiu końcowych akordów fortissimo, które zabrzmiały w ostatniej, siódmej części dzieła. Teksty łacińskie pochodzą z Księgi Psalmów z wyjątkiem części siódmej, której tekst kompozytor zaczerpnął z Księgi Ezechiela. Ta część została napisana na chór a cappella i jest jedną z najbardziej przejmujących w całym dziele.

To, że 83-letni kompozytor sam dyryguje swoim utworem z Orkiestrą Symfoniczną Czeskiego Radia i Chórem Filharmonii Słowackiej, czyni z koncertu zamykającego 72. Festiwal Praska Wiosna wyjątkowe, niemal historyczne wydarzenie.

Kontrastować z monumentalnym dziełem Pendereckiego będzie poprzedzający utwór – radosna, optymistyczna i wesoła Serenada na orkiestrę autorstwa czeskiego neoklasycznego kompozytora Iša Krejčí.